Miễn phí sách giáo khoa được thực hiện như thế nào?
Theo Nghị định 271/2026/NĐ-CP, việc miễn phí sách giáo khoa được thực hiện theo nguyên tắc đúng mục tiêu, đúng đối tượng, công bằng và thống nhất, đồng thời phải bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả.
Một điểm đáng chú ý là chính sách được thực hiện chủ yếu theo hình thức mượn – trả và tái sử dụng sách giáo khoa. Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục; học sinh được mượn sách để sử dụng trong năm học hoặc học kỳ và hoàn trả sau khi kết thúc thời gian sử dụng. Sách được kiểm kê, bảo quản và tiếp tục sử dụng cho những năm học sau.
Như vậy, “miễn phí sách giáo khoa” không đồng nghĩa với việc mỗi học sinh được cấp một bộ sách mới để sở hữu riêng. Đây là chính sách bảo đảm cho học sinh được sử dụng đầy đủ sách giáo khoa phục vụ học tập mà không phải trả chi phí, gắn với trách nhiệm giữ gìn, sử dụng tiết kiệm và hoàn trả sách để tiếp tục phục vụ các thế hệ học sinh tiếp theo.
Mỗi học sinh được bảo đảm một bộ sách giáo khoa phục vụ học tập
Theo quy định, vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh thuộc diện thực hiện chính sách được mượn 01 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục tương ứng với chương trình học tập của lớp và có trách nhiệm hoàn trả cho thư viện nhà trường sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ. Đối với học sinh chuyển trường, việc hoàn trả và bố trí sách tại trường chuyển đến cũng được quy định nhằm bảo đảm không làm gián đoạn việc học tập.
Nghị định cũng yêu cầu ưu tiên sử dụng hiệu quả số sách hiện có, thực hiện điều chuyển, liên thông sách giữa các thư viện trường học trước khi mua sắm mới. Đây không chỉ là giải pháp tiết kiệm ngân sách mà còn góp phần hình thành ý thức giữ gìn sách, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Lộ trình thực hiện chính sách
Theo Điều 9 Nghị định số 271/2026/NĐ-CP, từ năm học 2029–2030, thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc.
Đồng thời, Chính phủ khuyến khích các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội hóa triển khai chính sách sớm hơn, phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng ngân sách của địa phương.
Thực hiện chủ trương trên và Công văn số 6032/SGDĐT-KHTC ngày 18/9/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng về việc đăng ký nhu cầu sách giáo khoa miễn phí năm học 2027–2028, các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố đang tiến hành rà soát số lượng học sinh, số sách giáo khoa hiện có, khả năng tái sử dụng và nhu cầu bổ sung, làm cơ sở tổng hợp nhu cầu thực tế để triển khai chính sách theo quy định.
Cùng chung tay để những cuốn sách được sử dụng lâu dài
Để chính sách phát huy hiệu quả, bên cạnh trách nhiệm của Nhà nước và nhà trường, rất cần sự đồng hành của phụ huynh và học sinh.
Mỗi học sinh khi được mượn sách cần có ý thức giữ gìn, bảo quản sách cẩn thận; không viết, vẽ hoặc làm hư hỏng sách; hoàn trả đầy đủ sau khi kết thúc thời gian sử dụng, để những cuốn sách tiếp tục đồng hành cùng các thế hệ học sinh sau.
Một cuốn sách được giữ gìn tốt có thể phục vụ nhiều học sinh. Một bộ sách được sử dụng hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí cho gia đình và xã hội mà còn góp phần giáo dục học sinh ý thức tiết kiệm, trách nhiệm với tài sản chung và tinh thần sẻ chia.
Chính sách miễn phí sách giáo khoa theo Nghị định số 271/2026/NĐ-CP vì vậy không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ về kinh tế mà còn thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với giáo dục, hướng tới mục tiêu bảo đảm cơ hội tiếp cận tài liệu học tập công bằng, đầy đủ cho mọi học sinh và sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội.